İnsülin Direnci Gebelik Planlamasını Etkiler mi

Beslenme Süreci Nasıl Yönetilir?

Gebelik planlama döneminde yapılan tetkiklerde insülin direnci gündeme geldiğinde birçok kadın “Hamile kalmamı etkiler mi?”, “Şekeri tamamen bırakmalı mıyım?” veya “Önce kilo vermem mi gerekiyor?” gibi sorularla karşılaşabiliyor.

İnsülin direncini tek başına gebelik oluşumunu belirleyen bir faktör olarak değerlendirmek doğru değildir. Üreme sağlığı; yaş, hormonal durum, yumurtlama düzeni, genel sağlık durumu ve birçok farklı etkenden oluşan kapsamlı bir süreçtir.

Bununla birlikte insülin direnci bulunan kişilerde beslenme alışkanlıklarının, karbonhidrat kaynaklarının, öğün yapısının ve yaşam tarzının değerlendirilmesi gebelik öncesi hazırlığın bir parçası olabilir.

İnsülin Direnci Nedir?

İnsülin, pankreas tarafından üretilen ve kandaki glikozun hücreler tarafından kullanılmasında önemli rol oynayan bir hormondur.

İnsülin direncinde hücrelerin insüline verdiği yanıt azalabilir. Vücut kan şekeri dengesini koruyabilmek için daha fazla insülin üretmek durumunda kalabilir.

Ancak kişinin yalnızca bazı belirtilere bakarak kendisinde insülin direnci olduğunu düşünmesi doğru değildir. Tanı ve gerekli tetkiklerin değerlendirilmesi hekim tarafından yapılmalıdır.

Beslenme planlaması ise kişinin sağlık değerlendirmeleriyle birlikte ele alınabilir.

İnsülin Direnci Hamile Kalmayı Etkiler mi?

İnsülin direnci ile gebelik planlaması arasındaki ilişki tek bir mekanizmayla açıklanabilecek kadar basit değildir.

Özellikle PCOS gibi bazı durumlarda insülin direnci de tabloya eşlik edebilir. Ancak PCOS ve insülin direnci aynı şey değildir. PCOS'u olmayan bir kişide insülin direnci bulunabileceği gibi PCOS tanısı olan her kadında da aynı metabolik özellikler görülmeyebilir.

Bu nedenle “İnsülin direncim var, hamile kalamam” şeklinde bir sonuca varılmamalıdır.

Gebelik planlayan kişide insülin direnci tespit edilmişse genel sağlık değerlendirmesine ek olarak beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarının gözden geçirilmesi düşünülebilir.

İnsülin Direncinde Karbonhidrat Tamamen Kesilmeli mi?

İnsülin direnci denildiğinde en sık yapılan değişikliklerden biri ekmek, pilav, makarna ve hatta meyveyi tamamen beslenmeden çıkarmaktır.

Oysa karbonhidratlar yalnızca şeker ve tatlılardan ibaret değildir.

Meyveler, süt ve yoğurt, kuru baklagiller, tahıllar ve birçok farklı besin de karbonhidrat içerir. Bu besinlerin bir kısmı aynı zamanda lif, protein, vitamin ve mineral gibi farklı besin ögelerinin kaynaklarıdır.

Bu nedenle amaç karbonhidratı tamamen ortadan kaldırmak değil; karbonhidratın türünü, miktarını, porsiyonunu ve öğün içerisindeki dağılımını değerlendirmektir.

İnsülin Direncinde Meyve Tüketilebilir mi?

“Meyvede şeker var, o halde yememeliyim” düşüncesi insülin direnci olan kişilerde oldukça yaygındır.

Meyveler doğal olarak karbonhidrat içerir ancak aynı zamanda lif, vitamin, mineral ve farklı bitkisel bileşenlerin de kaynağıdır.

Bu nedenle meyveyi tamamen yasaklamak yerine kişinin toplam beslenme düzeni içerisinde hangi meyveyi, ne kadar ve ne zaman tükettiğine bakılabilir.

Meyve suyu ile bütün meyvenin de aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekir. Bütün meyve lif içeriği açısından farklı bir yapıya sahiptir.

Öğün Sayısını Artırmak İnsülin Direncinde Şart mı?

İnsülin direnci olan herkesin mutlaka üç ana ve üç ara öğün tüketmesi gerektiğine ilişkin genel bir kural yoktur.

Bir kişinin çalışma saatleri, uyku düzeni, açlık durumu, günlük hareketliliği ve mevcut beslenme alışkanlıkları başka bir kişiden tamamen farklı olabilir.

Bu nedenle öğün sayısını hazır bir şablona göre belirlemek yerine kişinin günlük yaşamına uyabilecek bir beslenme düzeni oluşturmak daha uygulanabilir olabilir.

Önemli olan kişinin uzun vadede sürdüremeyeceği katı kurallar oluşturmak değil, günlük yaşamın içerisine yerleşebilecek bir düzen geliştirmektir.

İnsülin Direnci Varsa Gebelik Öncesinde Kilo Vermek Gerekir mi?

İnsülin direnci yalnızca fazla kilolu kişilerde görülen bir durum değildir. Bu nedenle insülin direnci tespit edilen herkese otomatik olarak kilo verme programı uygulanması doğru değildir.

Kilo yönetiminin gerekli olduğu kişilerde ise hedef mümkün olduğunca hızlı kilo vermek olmamalıdır.

Özellikle gebelik planlama döneminde çok düşük kalorili diyetler, uzun süreli açlıklar veya bütün bir besin grubunu ortadan kaldıran programlar sürdürülebilir olmayabilir.

Kişinin mevcut vücut ağırlığı, sağlık durumu, beslenme alışkanlıkları ve gebelik planlaması birlikte değerlendirilerek uygun hedefler belirlenebilir.

Tartı Tek Başına İlerlemeyi Göstermez

Beslenme düzenindeki olumlu değişiklikleri yalnızca verilen kilo üzerinden değerlendirmek de yanıltıcı olabilir.

Daha düzenli öğünler oluşturmak, sebze ve lif tüketimini artırmak, şekerli içeceklerin sıklığını azaltmak, uyku düzenine dikkat etmek ve günlük hareketliliği desteklemek de yaşam tarzı değişikliklerinin parçalarıdır.

Dolayısıyla süreç yalnızca “kaç kilo verdim?” sorusuyla takip edilmemelidir.

Tatlı Tamamen Yasaklanmalı mı?

İnsülin direnci tanısı sonrasında tatlıyı hayat boyu yasaklamak gerektiği düşüncesi beslenmeyi gereğinden fazla kısıtlayıcı hale getirebilir.

Tatlı ve şeker içeriği yüksek yiyeceklerin miktarı, tüketim sıklığı ve genel beslenme içerisindeki yeri değerlendirilebilir.

Sürekli yasaklar üzerine kurulan bir beslenme düzeni yerine kişinin günlük hayatında sürdürebileceği bir denge oluşturmak önemlidir.

Gebelik planlama gibi zaten birçok değişkenin bulunduğu bir dönemde beslenmenin ayrıca stres kaynağı haline gelmemesi gerekir.

Gebelik Planlarken İnsülin Direnci İçin Beslenme Nasıl Planlanabilir?

Kişiye özel bir beslenme planında yalnızca karbonhidrat miktarı değerlendirilmez.

Günlük beslenme düzeninin tamamına bakılabilir:

• Öğünlerin içeriği ve zamanlaması,

• Karbonhidrat kaynakları ve porsiyonları,

• Sebze ve lif tüketimi,

• Protein kaynaklarının çeşitliliği,

• Tatlı ve şekerli içecek alışkanlıkları,

• Meyve tüketimi,

• Günlük hareketlilik,

• Uyku düzeni,

• Kilo değişimleri,

• Varsa PCOS gibi eşlik eden durumlar.

Burada amaç kişinin bütün hayatını değiştiren katı bir “insülin direnci diyeti” hazırlamak değil, mevcut alışkanlıklar içerisinden değiştirilebilir noktaları belirlemektir.

İzmir'de Gebelik Öncesi ve İnsülin Direncinde Beslenme Danışmanlığı

Gebelik planlayan ve insülin direnci bulunan kadınlarda beslenme süreci kişinin laboratuvar sonuçlarından günlük yaşamına kadar farklı faktörlerle birlikte değerlendirilebilir.

Diyetisyen ve Beslenme Uzmanı Melike Aykol, gebelik öncesi dönemde beslenmesini düzenlemek isteyen kişilerin mevcut alışkanlıklarını ve bireysel ihtiyaçlarını değerlendirerek sürdürülebilir bir beslenme planının oluşturulmasına destek olmaktadır.

İzmir'de Karşıyaka ve Ödemiş'te yüz yüze beslenme danışmanlığı ile görüşmeler gerçekleştirilebildiği gibi, farklı şehirlerde yaşayan danışanlarla online beslenme danışmanlığı şeklinde de süreç sürdürülebilir.

İnsülin Direnci Beslenmesini Bir Yasak Listesine Dönüştürmeyin

İnsülin direnci öğrenildiğinde ilk tepkinin ekmeği, meyveyi, tatlıyı ve diğer karbonhidratları tamamen bırakmak olması gerekmez.

Daha dengeli yaklaşım; hangi karbonhidratların tüketildiğini, porsiyonları, öğünün diğer bileşenlerini ve günlük beslenmenin bütününü değerlendirmektir.

Özellikle gebelik planlama döneminde amaç kısa süreli ve zorlayıcı bir diyet uygulamak değil, gebelik sürecine de taşınabilecek sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları geliştirmektir.