Otoimmün hastalıklar, bağışıklık sisteminin kendi dokularını yabancı olarak algılayıp onlara karşı yanıt oluşturduğu kronik hastalık grubunu ifade eder. Her otoimmün hastalığın etkilediği organ ve belirtiler farklı olsa da, beslenme düzeni, yaşam tarzı ve genel sağlık alışkanlıkları bu süreçte önemli bir yere sahiptir.
İzmir Karşıyaka'da hizmet veren Fit İzmir Beslenme ve Diyet Danışmanlığı bünyesinde Diyetisyen Melike Aykol tarafından sunulan Otoimmün Hastalıklarda Beslenme Danışmanlığı, bireyin sağlık durumu, tanısı, kullandığı ilaçlar, yaşam alışkanlıkları ve beslenme düzeni değerlendirilerek kişiye özel planlanan bir danışmanlık sürecidir.
Amaç; yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandırmak, bireyin beslenme ihtiyaçlarını belirlemek ve uzun vadede sürdürülebilir bir beslenme planı oluşturmaktır.
Otoimmün Hastalıklar Nelerdir?
Otoimmün hastalıklar bağışıklık sisteminin farklı organ veya dokuları etkilemesiyle ortaya çıkabilir. Bu nedenle belirtiler ve ihtiyaçlar kişiden kişiye değişebilir.
Sık görülen otoimmün hastalıklardan bazıları şunlardır:
Otoimmün Hastalık | Etkileyebileceği Sistem |
|---|---|
Romatoid artrit | Eklemler |
Hashimoto tiroiditi | Tiroid bezi |
Çölyak hastalığı | İnce bağırsak |
Lupus (SLE) | Birden fazla organ sistemi |
Multiple Skleroz (MS) | Sinir sistemi |
İnflamatuvar bağırsak hastalıkları | Sindirim sistemi |
Psöriyazis | Cilt |
Her hastalığın beslenme gereksinimi farklı olabileceğinden tek tip bir beslenme modeli herkes için uygun olmayabilir.
Otoimmün Hastalıklarda Beslenmenin Önemi
Beslenme, otoimmün hastalıkların tıbbi tedavisinin yerine geçmez. Ancak yeterli ve dengeli beslenme, genel sağlık durumunun korunmasına ve bireyin yaşam kalitesinin desteklenmesine katkı sağlayabilir.
Beslenme danışmanlığında temel hedefler şunlardır:
bireyin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini karşılamak,
yeterli protein, vitamin ve mineral alımını değerlendirmek,
beslenme yetersizliklerinin önlenmesine destek olmak,
sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları oluşturmak,
ideal vücut ağırlığının korunmasına katkı sağlamak.
Bilimsel çalışmalar, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının genel sağlık üzerinde olumlu etkileri olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte herhangi bir beslenme modelinin tüm otoimmün hastalıklar için tek başına çözüm sunduğu söylenemez.
Danışmanlık Sürecinde Neler Değerlendirilir?
Her bireyin sağlık öyküsü ve yaşam tarzı farklıdır. Bu nedenle danışmanlık süreci kişiye özel planlanır.
Değerlendirme kapsamında;
Değerlendirilen Alan | Amaç |
|---|---|
Sağlık öyküsü | Tanılar ve mevcut tedavi sürecinin değerlendirilmesi |
Beslenme alışkanlıkları | Günlük beslenme düzeninin analiz edilmesi |
Vücut kompozisyonu | Bireysel enerji ihtiyacının belirlenmesine katkı sağlaması |
Kan tahlilleri (varsa) | Beslenme planının kişiselleştirilmesini desteklemesi |
Fiziksel aktivite | Günlük yaşam düzeninin değerlendirilmesi |
Uyku ve yaşam tarzı | Sürdürülebilir alışkanlıkların planlanması |
Bu bilgiler doğrultusunda bireyin yaşamına uygun bir beslenme planı hazırlanabilir.
Beslenme Planı Nasıl Oluşturulur?
Otoimmün hastalıklarda uygulanacak beslenme planı, kişinin mevcut sağlık durumu ve ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanır.
Planlama sürecinde aşağıdaki başlıklar değerlendirilebilir:
yeterli ve dengeli enerji alımı,
kaliteli protein kaynaklarının planlanması,
lif açısından zengin besinlerin dengeli tüketimi,
sağlıklı yağ kaynaklarının beslenmeye uygun şekilde eklenmesi,
sıvı tüketiminin değerlendirilmesi,
öğün düzeninin oluşturulması,
bireysel intolerans veya özel beslenme gereksinimlerinin göz önünde bulundurulması.
Herhangi bir besin grubu gereksiz yere tamamen yasaklanmaz. Bilimsel dayanağı olmayan katı diyetler yerine, sürdürülebilir ve dengeli bir beslenme yaklaşımı benimsenir.
Otoimmün Hastalıklarda Yaşam Tarzının Rolü
Beslenmenin yanı sıra günlük yaşam alışkanlıkları da genel sağlık üzerinde etkili olabilir.
Danışmanlık sürecinde gerektiğinde aşağıdaki konular hakkında da bilgilendirme yapılabilir:
düzenli fiziksel aktivite,
yeterli uyku alışkanlığı,
stres yönetimi,
öğün planlaması,
su tüketimi,
günlük yaşamda sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları.
Beslenme danışmanlığı, yalnızca bir diyet listesi hazırlamak yerine uzun vadeli sağlıklı yaşam alışkanlıklarının desteklenmesini hedefler.
Kimler Otoimmün Hastalıklarda Beslenme Danışmanlığından Yararlanabilir?
Kişiye özel beslenme planlaması;
otoimmün hastalık tanısı almış bireyler,
beslenme düzenini yeniden planlamak isteyen kişiler,
kilo yönetimi konusunda destek almak isteyenler,
kronik hastalık sürecinde yeterli ve dengeli beslenmeyi hedefleyen bireyler,
yaşam tarzı alışkanlıklarını geliştirmek isteyen kişiler
için uygun bir danışmanlık süreci sunabilir.
Karşıyaka Otoimmün Hastalıklarda Beslenme Danışmanlığı
İzmir Karşıyaka'da hizmet veren Fit İzmir Beslenme ve Diyet Danışmanlığı, Diyetisyen Melike Aykol tarafından otoimmün hastalığı bulunan bireylere yönelik kişiye özel beslenme danışmanlığı sunmaktadır.
Danışmanlık sürecinde bireyin sağlık öyküsü, beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı ve ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek sürdürülebilir bir beslenme planı oluşturulması hedeflenir.
Beslenme danışmanlığı, hekim tarafından planlanan tanı ve tedavi sürecinin yerine geçmez. Amaç, bilimsel veriler doğrultusunda bireyin beslenme ihtiyaçlarını değerlendirmek ve genel sağlık durumunu destekleyen kişiselleştirilmiş bir beslenme yaklaşımı sunmaktır.
Bu hizmet Fitizmir bünyesinde Karşıyaka ve Bostanlı’da yüz yüze; İzmir, Çiğli, Bayraklı, Konak, Menemen ve Ödemiş’te yüz yüze veya online sunulur.
İçerik diyetisyen Melike Aykol tarafından gözden geçirilmiştir. Son güncelleme:
